From fb26dca4dfb74b1fa2a6f398f11c0cf8446c372e Mon Sep 17 00:00:00 2001 From: Naol Date: Sat, 28 Mar 2026 08:25:32 +0100 Subject: [PATCH 1/2] impr(quotes): add Afaan Oromo quotes --- frontend/static/quotes/oromo.json | 1133 +++++++++++++++++++++++++++++ 1 file changed, 1133 insertions(+) create mode 100644 frontend/static/quotes/oromo.json diff --git a/frontend/static/quotes/oromo.json b/frontend/static/quotes/oromo.json new file mode 100644 index 000000000000..d3901ad90202 --- /dev/null +++ b/frontend/static/quotes/oromo.json @@ -0,0 +1,1133 @@ +{ + "language": "oromo", + "groups": [ + [0, 100], + [101, 300], + [301, 600], + [601, 9999] + ], + "quotes": [ + { + "text": "Obsaan mi'eessa, obsaan hojii baasa, obsaan rakkoos of irraa fageessa, obsi namaa qabeenya inni dhoksaa qabuu ti.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 1, + "length": 113 + }, + { + "text": "Murtoo murteessuuf dudduuba hin deebi'an. Murtoon jireenya keessatti barbaachisaadha, namoonni mo'atoon ni murteessu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 2, + "length": 117 + }, + { + "text": "Hin taane kiristinnaan badhaasaa itti deebi'aa kaasaa.", + "source": "Oromo Community", + "id": 3, + "length": 54 + }, + { + "text": "Bubbeen cimaan muka jabaataa hin buqqaatu, namni rakkoo keessa guddatee jabaate dhumarratti moo'ichaan ba'a yeroo hunda.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 4, + "length": 120 + }, + { + "text": "Abdii hin kutani. Yoo kufan ka'uu akka danda'an beeku.", + "source": "Jechoota Afaan Oromoo", + "id": 5, + "length": 54 + }, + { + "text": "Muka biyya jiruun mana ijaaran, nama biyya jiruun biyya ijaaran jedha oromoon yommuu mammaaku.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 6, + "length": 94 + }, + { + "text": "Namarra yaaduuf yaali garuu nama hundumarra beekaadha, ofiin hin jedhin.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 7, + "length": 72 + }, + { + "text": "Daakaniif hin marqan, dharra'aniif hin argatan, Waaqni yoo kenne malee bu'aa hin qabu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 8, + "length": 86 + }, + { + "text": "Galaanni Gibee guutus daaktuuf bidiruun nama ceesisaa garaan jaallate hin rafu.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", + "length": 79, + "id": 9 + }, + { + "text": "Gara galgala, murtoo hin qabu, murtoon ariitidhaan ykn yeroo sirrii hin taane keessatti fudhatamu sirrii miti.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 10, + "length": 110 + }, + { + "text": "Nama Waaqni uffise hattuun hin saamu, nama Waaqayyo eegu eegumsi addunyaa kanaa isa hin barbaachisu gonkumaa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 11, + "length": 109 + }, + { + "text": "Biyya hin beektu, nyaata hin argattu, kanaaf bakka deemtu hunda haala isaa qorachuun barbaachisaa dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 12, + "length": 102 + }, + { + "text": "Harkaan dhaabanii miilaan dhiituun amaluma dhala namaati, gaarummaa oolanii hammeenyaan deebisuun gocha badaadha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 13, + "length": 113 + }, + { + "text": "Meeshaa nama kamuu irraa ergifatte namichi osoo sin gaafatin dursii deebisiif. Maallaqa dabalatee.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 14, + "length": 98 + }, + { + "text": "Ejersa halaalaarra qobboo qe'ee wayya, fira fagoorra ollaa dhihootti dhimma ba'uun baay'ee wayya jedhan.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 15, + "length": 104 + }, + { + "text": "Hirriibni baay'een duumessa hiyyummaati, namni rafuu jaallatu qabeenya hin horatu jedhan.", + "source": "Oromo Work Ethic Proverb", + "id": 16, + "length": 89 + }, + { + "text": "Maqaan baduu mannaa mataa baduu wayya, jette goondaan ciniintee haftee mataan cite.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 17, + "length": 83 + }, + { + "text": "Dharaan nutti duulanii kaleessa hoganamu awwaala cabse ka'ee dhugaan hin haguugamu.", + "source": "Kemer Yousuf — Irreecha", + "length": 83, + "id": 18 + }, + { + "text": "Dhugaan ilmoo waaqaati, dhugaa dubbachuun aadaa Oromoo keessatti bakka guddaa qaba, Waaqayyo dhugaa jaalata.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 19, + "length": 108 + }, + { + "text": "Jiruun dachee kuni furiidha gaaf-sana gaaffii hin hanqattu.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", + "length": 59, + "id": 20 + }, + { + "text": "Dubbiin baay'atetti harreetti hin fe'ani, dhugaan haasaa gabaabaa keessatti ifa baati jedhan.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 21, + "length": 93 + }, + { + "text": "Jimma jirtattin quban si qabaa biyyaa hin fagaannee yaada keetaniin kophaa gungumaa malee hin maraannee.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", + "length": 104, + "id": 22 + }, + { + "text": "Bofa mataa dhahan eegeen isaa lafa hin lolu, diina cimaa yommuu of irraa ittisan madda isaa dhaabuu qabu dhugaa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 23, + "length": 112 + }, + { + "text": "Afaan hamii bare utubaatti hasaasa, namni hamii bare yeroo hunda hamachuu hin dhiisu kanaaf irraa eeggadhu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 24, + "length": 107 + }, + { + "text": "Eeboo darbatani jinfuu hin qabatani, waan harka keetii ba'e deebisuun waan hin danda'amneef dura yaadi.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 25, + "length": 103 + }, + { + "text": "Namni abdataan wuulii nyaatee, lafati abdaatani sanyii nyaatee.", + "source": "Obsa", + "id": 26, + "length": 63 + }, + { + "text": "Waan nama duuba jiru hin jedhu, kanaafuu waan hojjennu yeroo hunda of eeggannoodhaan yaaduu qabna dhugumatti.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 27, + "length": 109 + }, + { + "text": "Teessoo na gaafannaan je'een Oromiyaa dhiiga lafee tiyyaa biyya abbaa kiyyaa.", + "source": "Kemer Yousuf — Oromia", + "length": 77, + "id": 28 + }, + { + "text": "Namni Waaqa waliin deemu gufuun isa hin rukutu, daandii jireenyaa keessatti eegumsa argachuuf dhugaan deemi.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 29, + "length": 108 + }, + { + "text": "Firaan boonu malee firatti hin boonan, namni fira isaatti boone qofaa dhabatee hafa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 30, + "length": 84 + }, + { + "text": "Ijibbaata beelaa eelee sagal dhaabu, yoo tokko bade kaanitti fayyadamuuf yaaduudhaan.", + "source": "Oromo Oral Tradition", + "id": 31, + "length": 85 + }, + { + "text": "Haadha laalii intala fuudhi, waan garaan kee barbaadu obsaan itti yaaddee raawwadhu.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 32, + "length": 84 + }, + { + "text": "Namni ija tokkoo biyyoo itti hin taphatu, wanta xiqqoo qabnu of eeggannoodhaan eeggachuu fi kunuunsuu qabna.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 33, + "length": 108 + }, + { + "text": "Kan koo lapheen sumaaf nuugii tumaa, natti taate kaa akka suusii bunaa.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", + "length": 71, + "id": 34 + }, + { + "text": "Kan kaffalu nama biroodha jettee nyaata guddaas ta'e dhugaatii guddaa hin ajajatin.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 35, + "length": 83 + }, + { + "text": "Jette jettee dhuugoomsanii karra shanan balleessanii dallaa nu gidduutt ijaranii.", + "source": "Andualem Gosa — Ayyaantuu", + "length": 81, + "id": 36 + }, + { + "text": "Dhiiga ofii, fooni hin dhokatu, eenyummaan dhugaa fi sanyiin namaa yeroo hunda ifatti kan mul'atu dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 37, + "length": 102 + }, + { + "text": "Onnee koo irraa ture kanan si jaallee ayyaana laallattummaan kee yoom naaf galee.", + "source": "Abdi Nuressa — Ayyaana Laallattuu", + "length": 81, + "id": 38 + }, + { + "text": "Nama beekumsaan guutame hattuun hin saamuuf dandahamuu danda'u, kanaafuu beekumsa horachuuf tattaaffadhu yeroo hunda.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 39, + "length": 117 + }, + { + "text": "Soogidda, ofii jettu mi'aayi anaa jettu dhagaa tahi, ofii keetif of kabaji jalqaba kabaja argachuuf.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 40, + "length": 100 + }, + { + "text": "Waraabessi biyya ofii nama haa nyaatuu, alagaa biyya ormaa irra fira yaraatu wayya jedhan.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 41, + "length": 90 + }, + { + "text": "Kan garaa koo Rabbii na hin dhowwatu namummaa kootti ishee na jaalattuu.", + "source": "Abdi Nuressa — Ayyaana Laallattuu", + "length": 72, + "id": 42 + }, + { + "text": "Mana ormaa bareedaarra, godoo ofii keessa jiraatan tu caala jedha mammaaksi Oromoo.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 43, + "length": 83 + }, + { + "text": "Najjoo gidduu lafaa yaa tessoo jajjabe nagaan sitti dhaamam yoon dhufuu dadhabe.", + "source": "Gamme Borena", + "id": 44, + "length": 80 + }, + { + "text": "Biyyi abbaa qabdu alagaadhaan hin bitamtu, ummanni tokkummaa qabu humna alaarra dhufe kamiyyuu ni injifata dhugaa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 45, + "length": 114 + }, + { + "text": "Waan warri waarii jedhu ijoolleen waaree jetti, ijoolleen daawwitii maatii isheeti jedhan.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 46, + "length": 90 + }, + { + "text": "Kan abdatan irra kan argatantu caala, waan harka kee keessa jiru sirriitti eeggadhu.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 47, + "length": 84 + }, + { + "text": "Fardi ija qabu boolla hin seenu, namni sammuu qabuu fi fagootti yaadu rakkoo keessa of hin galchu jedhan oromoon.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 48, + "length": 113 + }, + { + "text": "Namni kufe ka'uu hin dhiisu, gara fuula durattis itti fufee deema, kukkufuun dhumaa miti injifannoon isaa fuuldura jira.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 49, + "length": 120 + }, + { + "text": "Kan citaa hin qabneef kan citu baasti, rakkoon nama hiyyeessaa yeroo hunda walitti fufa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 50, + "length": 88 + }, + { + "text": "Maraatanii biyya hin bulchan, mari'atanii bulchan malee namni tokko ofiin hin danda'u.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 51, + "length": 86 + }, + { + "text": "Wacitii abbaan cabsee kaa'e, kan dhiqee kaa'e itti kakata, balleessaan kan abbaati jedhan.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 52, + "length": 90 + }, + { + "text": "Kormi biyya ofiitti baroodu biyya ormaatti ni mar'ata.", + "source": "Oromo Community", + "id": 53, + "length": 54 + }, + { + "text": "Dura na dhungatteef dhirsa naa hin taatu jette intalli.", + "source": "Oromo Community", + "id": 54, + "length": 55 + }, + { + "text": "Sirni Gadaa walqixxummaa fi bilisummaa irratti ijaarameera, kanaafuu sirna kana eeguun dirqama dhaloota hunda ti.", + "source": "Gadaa Principle", + "id": 55, + "length": 113 + }, + { + "text": "Namni mana isaa keessatti guddaan, alatti yoo ba'u salphachuu in danda'a jedhan oromoon.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 56, + "length": 88 + }, + { + "text": "Akkan hin dandeenye garaan koo hin beekti kanaaf roorrifte.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", + "length": 59, + "id": 57 + }, + { + "text": "Yaadaa fi yaaddoo keetiin halkan ciisa dhabe waanuma kee yaadutti maaf hirriba dhaba.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Kuullee koo", + "length": 85, + "id": 58 + }, + { + "text": "Ilma Oromoo nama sanyii lencaan hin dhaabbatan barrii.", + "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", + "length": 54, + "id": 59 + }, + { + "text": "Beekumsi qabeenyota addunyaa hundarraa ol ti, qabeenya biraa saamuu ni danda'ama, garuu beekumsa keessa jiru hin saamamu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 60, + "length": 121 + }, + { + "text": "Abbaan Gadaa ummata isaa Waaqa jalatti eeguf kakate, kanaafuu abbootiin Gadaa yeroo hunda dhugaa fi naamusaaf dhaabbatu.", + "source": "Gadaa System Wisdom", + "id": 61, + "length": 120 + }, + { + "text": "An jaldeessa hin jaallu yaa goota koo enyumat doorsisaa yaa goota koo.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Goota koo", + "length": 70, + "id": 62 + }, + { + "text": "Haa baddu humni onneen bira hin jirre, jedhe leenci waraabessan.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 63, + "length": 64 + }, + { + "text": "Yoo hundumasaa dubbatan garaan duwwaatti hafa jedhan.", + "source": "Oromo Community", + "id": 64, + "length": 53 + }, + { + "text": "Yoo namni tokko boolla qotu, ofii isaa keessa bu'a, namni daba hojjetu deebi'ee daba ofiitiin rukutama yeroo hunda.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 65, + "length": 115 + }, + { + "text": "Humni qofti hogganummaaf gahaa miti, beekumsa fi dhugummaan hogganummaa dhugaa keessatti murteessoo dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 66, + "length": 104 + }, + { + "text": "Hiika jaalala koo wallaaltee malee badhaadhumnoo in dhufaa olee bubbulee.", + "source": "Abdi Nuressa — Ayyaana Laallattuu", + "length": 73, + "id": 67 + }, + { + "text": "Oromoon duruu faayaa faayaan babareedani ijoolleen abbaa gadaa wal keessa areedani.", + "source": "Kemer Yousuf — Irreecha", + "length": 83, + "id": 68 + }, + { + "text": "Rabbi wajjin sooromaafii eenyummaakee nu ilmaan kee si tikfanna.", + "source": "Kemer Yousuf — Oromia", + "length": 64, + "id": 69 + }, + { + "text": "An sosodaadhe baranna qalbii kootii Gibee gamaan jaalladhee sanyii mootii.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", + "length": 74, + "id": 70 + }, + { + "text": "Barnootni bilisummaa ti, barnootni humna ti, barnootni malee egereen ifa hin qabu jiruu dhala Oromoo keessatti.", + "source": "Oromo Cultural Wisdom", + "id": 71, + "length": 111 + }, + { + "text": "Abbaan biyyaa yoo dammaqe biyyi hin badu, ummanni of beeku fi mirga isaa eeggedu tasuma garbummaa hin fudhatu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 72, + "length": 110 + }, + { + "text": "Dubbii fi ulee gabaabsuun gaariidha, wanta baay'ee dubbachuurra xiqqoo dubbatanii hojitti agarsiisuu wayya.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 73, + "length": 107 + }, + { + "text": "Saba koo saba gamtaan hunda caaluu qe'ee abbaa keenyaa ormi hin dhaaluu.", + "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", + "length": 72, + "id": 74 + }, + { + "text": "Tafkiin lafatti walnyaatti, namarratti wal baatti, hiyyeessi yoo wal lolu alagaatti tokko.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 75, + "length": 90 + }, + { + "text": "Obsi koo naafuu raajii dha otoon miidhamuun jiraadha.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", + "length": 53, + "id": 76 + }, + { + "text": "Ofii jettu mi'aa'i yoo kaan dhagaa jedhanii si gatu jedhe.", + "source": "Oromo Community", + "id": 77, + "length": 58 + }, + { + "text": "Ilmi abbaa malee hin dhalatuu biyyan qabaa kan na boonsiftu.", + "source": "Kemer Yousuf — Oromia", + "length": 60, + "id": 78 + }, + { + "text": "Ollaan bultee beeka akka itti bule abbaatu beeka, rakkoo garaa keessaa ofiitu beeka jedhe.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 79, + "length": 90 + }, + { + "text": "Salphaa hin seyinii barbada daaraa keessaa lammii tuqanii maaltu walirraa dheessaa.", + "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", + "length": 83, + "id": 80 + }, + { + "text": "Barcuma ulfinaa abbaatu of jala baata, nama biraa irraa ulfina eeguun walluuma guddaadha.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 81, + "length": 89 + }, + { + "text": "Namichi guyyaa bofa arge halkan gaaddidduu isaa dheessa, namni waan hamaan irra ga'e yeroo hunda ni sodaata.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 82, + "length": 108 + }, + { + "text": "Hindaaqqoon haate haatee halbee ittin qalamtu baasti.", + "source": "Oromo Community", + "id": 83, + "length": 53 + }, + { + "text": "Kormi biyya ofiitti baroodu biyya ormaatti ni mar'ata, kanaaf biyya ofii jaalachuun baay'ee murteessaa dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 84, + "length": 107 + }, + { + "text": "Kan akka fardaa nyaatu gaafa akka namaatti nyaate du'a.", + "source": "Oromo Community", + "id": 85, + "length": 55 + }, + { + "text": "Humna qarqa baasuufi soora ganna baasu abbaatu beeka, nama biraatu ofitti firoomsa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 86, + "length": 83 + }, + { + "text": "Nama hogganu sodaa malee dhugaa dubbachuu danda'u barbaadi, hogganaan sodaattu biyya isaa dhumarra balleessa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 87, + "length": 109 + }, + { + "text": "Hiriyyaan wal hinamanne, malkaa ceetutti wal kakti, shakkii jidduu firootaatti uumamu balleessuun ulfaataa dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 88, + "length": 111 + }, + { + "text": "Kan gabaan suuqii hin qabne, gabaa dhaqee maal godha yoo gatii gabaa hin beekne.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 89, + "length": 80 + }, + { + "text": "Hoggantichi ummata isaa dursee of dursa malee, kanaafuu hogganaa gaarii barbaadda taanaan gara namaatti ilaali.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 90, + "length": 111 + }, + { + "text": "Kan ilkaan hin qabne akaawwii hawwatti, wanta humni ishee hin dandeenye yaaddi gowwaan.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 91, + "length": 87 + }, + { + "text": "Mukni tokkichi ni aara malee hin buba'u, namni kophaa isaa rakkoo baachuu hin danda'u kanaaf tokkummaan wayya.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 92, + "length": 110 + }, + { + "text": "Diiganii gaara sanaa gaara diigamuu hin mallee nu baasan addaan baanee nu addaan bahuu hin mallee.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Maalaan Jira", + "length": 98, + "id": 93 + }, + { + "text": "Gadaatu qaroomina qarooma jabeeffanna irreechi irree keenyaa waaqa galatoomffanna.", + "source": "Kemer Yousuf — Irreecha", + "length": 82, + "id": 94 + }, + { + "text": "Waaqa fi lafa gargar baasuun hin danda'amu, akkasuma Oromoo fi aadaa isaa gargar baasuun waan hin danda'amne.", + "source": "Oromo Cultural Wisdom", + "id": 95, + "length": 109 + }, + { + "text": "Jireenya mataa kee oofuu yoo hin dandeenye jireenya namaa irratti imalaa taata. Kanaaf kan ormaa dhiisi kan kee gaggeeffadhu!", + "source": "Jechoota Afaan Oromoo", + "id": 96, + "length": 125 + }, + { + "text": "Yaa soogidda, ofii jettu mi'aa'i, ta'uu baannaan dhagaadha jedhanii si darbu.", + "source": "Oromo Community", + "id": 97, + "length": 77 + }, + { + "text": "Daa'imni barnoota barate guddatee biyya isaa ni ijaara, kanaafuu ijoollee barsiisuu dirqama maatii fi biyyaa ti.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 98, + "length": 112 + }, + { + "text": "Laga tokko qarqara dhaabatanii ce'uun hin danda'amu, kanaafuu tarkaanfii fudhachuun barbaachisaa dha yeroo hunda.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 99, + "length": 113 + }, + { + "text": "Shiran shiranii garaaf qalbii kiyya hatanii akkan sirraa cituuf yaadanii.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Jirra", + "length": 73, + "id": 100 + }, + { + "text": "Namoota hojii isaaniif dinqisiifadhu. Hamaa yoo dalagan immoo qophaatti haasofsiisi.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 101, + "length": 84 + }, + { + "text": "Galaanni bakka bultii hin qabne, gudeelcha guuree deema, iddoo qubatu dhabuudhaan.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 102, + "length": 82 + }, + { + "text": "Osoo horiin hin galin, hattuun mooraa guutte jette haati ijoolleen ishee jalaa dhumte.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 103, + "length": 86 + }, + { + "text": "Yoollee si lixxee qoraatii dhoqee keessaa hin yaadda'inii lammitu gumaa baasaa.", + "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", + "length": 79, + "id": 104 + }, + { + "text": "Kan mana qabu mala hin dhabu, iddoo itti dhokatu fi itti boqotu waan qabuuf dhiibbaa danda'a.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 105, + "length": 93 + }, + { + "text": "Adala gowwoomsuun suuta suutan, ariifannaan waan yaadame hunda hin milkeessu matumaa.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 106, + "length": 85 + }, + { + "text": "Beekumsa tuffachuun dhumarratti nama gadaanessaatti geessa, kanaafuu barnootaaf kabajaa fi jaalala qabaachuu qabna.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 107, + "length": 115 + }, + { + "text": "Wallaggaa yaa lixa biiftuu, dhagaan Gibee konkolaatee, waldhabne kaa shurrubbee koo, garaan didee tokko yaadee.", + "source": "Abbitaw Kabbada", + "id": 108, + "length": 111 + }, + { + "text": "Wal irraa hin fagaannuu laal galootoo jara nu fageessee.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Maalaan Jira", + "length": 56, + "id": 109 + }, + { + "text": "Waan siif ta'e fi siif kenname hundaaf galateeffadhu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 110, + "length": 53 + }, + { + "text": "Onneen koo cimee sitti obsa karoorsaa, anatti anaan araarsita kottuu jiruu kiyya situ haaromsaa.", + "source": "Andualem Gosa — Ayyaantuu", + "length": 96, + "id": 111 + }, + { + "text": "Afaan koo afaan Oromoo, eenyummaa koo ibsa, aadaa koo mul'isa, utuu afaan koo hin jiraatin anillee hin jiru.", + "source": "Ali Birra", + "id": 112, + "length": 108 + }, + { + "text": "Aak jedhan waa tufan, mammaakan waa himan, dubbiin mammaaksa hin qabne soogidda dhabe.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 113, + "length": 86 + }, + { + "text": "Dhiiga dhangala'aa, harka harka, namni gocha ofiitiif itti gaafatamummaa fudhachuun dirqama dhala namaati.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 114, + "length": 106 + }, + { + "text": "Maal taanaa, maal taanaa, yoo isin hin jirre nuti maal taanaa? Eenyummaan keenya saba keenya waliin jiraata.", + "source": "Hachalu Hundessa", + "id": 115, + "length": 108 + }, + { + "text": "Ilmoo bineensaa foontu gara bosonaa heda, uumamni uumama isaa hin dhiisu matumaa jedhan.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 116, + "length": 88 + }, + { + "text": "Yayyaba walaabuu maddite yaa Taliila bishaan ganamaa lixee daakee ba'uu dadhabe danbalii yaada keen raafama.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Kuullee koo", + "length": 108, + "id": 117 + }, + { + "text": "Hamma namaa hin geessuu cabsa namaa hin teessu, dubbii namaa fiduun hamaa dha waan ta'eef irraa fagaadhu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 118, + "length": 105 + }, + { + "text": "Hojiin jabina barbaada, obboleettiin jabinaa immoo obsa ti, obsa malee jabinni dhugaan argamuu hin danda'u gonkumaa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 119, + "length": 116 + }, + { + "text": "Ulfeessaniit ulfaatu, jettet haati ilmaaf farda qabdee lafa irra teessee of salphiste.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 120, + "length": 86 + }, + { + "text": "Hayyummaa Gadaa haa beeku hundii kan quba hin qabneetu hoo hoqa gadii.", + "source": "Galaanaa Gaaromsaa — Kush", + "length": 70, + "id": 121 + }, + { + "text": "Ofii jettu mi'aa'i, yoo kaan dhagaa jedhanii si gatu jedhe namichi dammaan dubbatee.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 122, + "length": 84 + }, + { + "text": "Abbaa gabaabaa ijoolleen hiriyyaa seeti, nama guddaas yoo salphatu xiqqaatti ilaalti.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 123, + "length": 85 + }, + { + "text": "Ilmi baratu abbaa isaa kabajsiisa, beekumsi ijoollee yeroo hunda maatii fi saba isaaf eebbaa guddaa fi ulfinaa ti.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 124, + "length": 114 + }, + { + "text": "Ilkaan walitti aaree lafee caccabsa, namoonni yommuu tokko ta'an rakkoo cimaa kamiyyuu mo'achuu ni danda'u.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 125, + "length": 107 + }, + { + "text": "Kan akka fardaa nyaatu gaafa waan nyaatu dhabe du'a, kanaafuu yeroo qabnu qusachuun ogummaa guddaa dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 126, + "length": 103 + }, + { + "text": "Osoo namni sitti haasa'uu haasaa isaa addaan hin kutin, ha xumuruu. Namni kamuu waan keessasaa jiru haasa'uuf mirga qaba.", + "source": "Jechoota Afaan Oromoo", + "id": 127, + "length": 121 + }, + { + "text": "Waan dabruuf maqaa hin dabarre hin fuudhan, rakkoo yeroof jedhanii kabaja ofii dhabuun sirrii miti gonkumaa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 128, + "length": 108 + }, + { + "text": "Of bira si dhabee naa onneen cabee yaa furtuukoo karra jaalalaa si qabaachuun hunda caalaa.", + "source": "Andualem Gosa — Ayyaantuu", + "length": 91, + "id": 129 + }, + { + "text": "Moluu tiyya boruufuu si'abdadhe jedhe jaarsi aduun mataa dhoofte.", + "source": "Oromo Community", + "id": 130, + "length": 65 + }, + { + "text": "Hogganni gaarii akka bishaan madda qabaatu ti, hundaaf dansaa fi qulqulluu, qixxummaan raabsuun waanjoo isaa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 131, + "length": 109 + }, + { + "text": "Hiriyyaan garaa walii hin beekne malkaa ceetu maratti walkaksiifti.", + "source": "Oromo Community", + "id": 132, + "length": 67 + }, + { + "text": "Bariin durii fi dubbiin durii deebitee hin argamtu, waan darbe yaaduun hin barbaachisu.", + "source": "Oromo Wisdom Literature (Sumner, 1995)", + "id": 133, + "length": 87 + }, + { + "text": "Of hin agarre raafuu lagatti, namni of hin beekne waan xixiqqoo tuffata ta'ullee ofii isaa gatii hin qabu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 134, + "length": 106 + }, + { + "text": "Jaalalti anaaf haaraa dha kanaaf keessi koo miidhame natti hin murteessin.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", + "length": 74, + "id": 135 + }, + { + "text": "Hin bari'u seetee manatti hagde, bariinaan salphina isheetiif daaraa itti naqatte jette.", + "source": "Oromo Oral Tradition", + "id": 136, + "length": 88 + }, + { + "text": "Lakkii mee lakkii gocha kee kanas hubadhu an sirraa citee hafuu dhaaf.", + "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", + "length": 70, + "id": 137 + }, + { + "text": "Bishaan darbe hin waraaban, dubbii darbe hin kaasani, yoo dammaqan malee jedhan warri.", + "source": "Oromo Oral Tradition", + "id": 138, + "length": 86 + }, + { + "text": "Kan qaban qaba hin guunne, gadhiisan bakkee guutti, jedhan warri dhugaa kana hubatan.", + "source": "Oromo Oral Tradition", + "id": 139, + "length": 85 + }, + { + "text": "Kan akka fardaa nyaatu gaafa waan nyaatu dhabe du'a.", + "source": "Oromo Community", + "id": 140, + "length": 52 + }, + { + "text": "Guyyaan ija qaba, halkan gurra qaba, yeroo hunda of eeggannoodhaan dubbachuun amala nama bilchaataa ti yeroo hunda.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 141, + "length": 115 + }, + { + "text": "Lolli kee inni hamaan waan beektuu fi miira sitti dhaga'amu gidduudha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 142, + "length": 70 + }, + { + "text": "Soddaa jiruu sanuu, balbala jiruu wal hin lolan, wal kabajuun aadaa saba Oromoo bal'aati.", + "source": "Oromo Societal Norms", + "id": 143, + "length": 89 + }, + { + "text": "Iyyaniif dhalcha hin ta'u, jedhe korbeessi hoolaa korbeessa re'eetiin lafa dhiitee.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 144, + "length": 83 + }, + { + "text": "Bishaan lagaa dhume jennaan boosettiin ilil jette, sababni ishees qulqullina jibbuudha.", + "source": "Oromo Oral Tradition", + "id": 145, + "length": 87 + }, + { + "text": "Bara quufaa waraabessi adurree ciniina, yommuu nagaa fi quufni jiru namni waan hin taane hojjeta jedhan warri.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 146, + "length": 110 + }, + { + "text": "Cinqiin yeroo baayyee kan maddu sababa humnaa ol yaaduutiin, yeroo humnaa ol yaadnu sammuun teenya rakkinoota hin jirre hedduu waan uumuuf.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 147, + "length": 139 + }, + { + "text": "Alagaatti garaakee titiisatti madaakee hin agarsiisin.", + "source": "Jechoota Afaan Oromoo", + "id": 148, + "length": 54 + }, + { + "text": "Namni akka ofii isaa beeku eenyuyyuu isa hin beeku, of-baruu fi dhugaa ofii beekuun mallattoo qaroominaati.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 149, + "length": 107 + }, + { + "text": "Sirni Gadaa sirna dimokiraasii fi walqixxummaa irratti hundaa'e dha, namni hunduu mirga guutuu qaba Oromoo keessatti.", + "source": "Gadaa System Principle", + "id": 150, + "length": 117 + }, + { + "text": "Harki tokko ni dhiqa malee, hin qulqulleessu, harka lamaan waliin dhiquutu xurii baasa.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 151, + "length": 87 + }, + { + "text": "Yeroo dheeraaf bishaaniin tuqamu dhagaan caccabuun hin ooluu, kanaafuu tattaaffiin xiqqoo yeroo dheeraan gurguddaa galma gaha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 152, + "length": 126 + }, + { + "text": "Hiyyeessa boo'icha hin gorsan innuu jalleesee naqa.", + "source": "Oromo Community", + "id": 153, + "length": 51 + }, + { + "text": "Utuu horiin hin galin, hattuun mooraa guutte, utuu qabeenyi hin argamin eegdonni baay'achuun rakkoo fida.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 154, + "length": 105 + }, + { + "text": "Nyaadhe fixuu yoon dadhabe hadhee fixuun hin dadhabu jette lukkuun.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 155, + "length": 67 + }, + { + "text": "Firri wallola malee gaafa rakkoo wal irratti hin ilaalu, dhiigni dhiiguma ta'a yoomiyyuu.", + "source": "Oromo Societal Norms", + "id": 156, + "length": 89 + }, + { + "text": "Hiyyeessaa fi ibiddi tuttuqaa hin jaalatu, kanaafuu nama harka dhalleeyyii akka malee dhiibuu fi tuquun hamaa dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 157, + "length": 114 + }, + { + "text": "Mallaqnii wanta hundaaf debbi ta'uu hin danda'uu garu jijiirama fida.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 158, + "length": 69 + }, + { + "text": "Haatee durbaa jennaan dur kaa jedhe mucaan, namni waan beeku dubbata waan ta'eef dhugaa dubbachuu qabna.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 159, + "length": 104 + }, + { + "text": "Fuulli fi nyaanni dhoksaa hin qabu, garaa keessa wanti jiru fuula irraa sirriitti mul'ata.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 160, + "length": 90 + }, + { + "text": "Ijoolleen haadha jalatti baratte iddoo biraatti hin boonu, aadaa fi safuu warra irraa barachuun baay'ee faayidaa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 161, + "length": 113 + }, + { + "text": "Harreen ofiifuu hin galtuu, loon galchitiiree yoo ofii ishee karaa mana ishee wallaalte?", + "source": "Oromo Oral Tradition", + "id": 162, + "length": 88 + }, + { + "text": "Haati hattuun intala hin amantu, yeroo hunda waan hannaatiin shakkiti malee.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 163, + "length": 76 + }, + { + "text": "Namni rakkoo fuuldura dhaabachuu danda'u duwwaa dha milkaa'inni isaa itti argamu, salphaatti hin argamu yeroo hunda.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 164, + "length": 116 + }, + { + "text": "Dorgomaa cimaa waliin dorgomuu nama jajjabeessa fi guddisa, kanaafuu nama cimaa waliin dorgomuu irraa gonkumaa hin baqatin.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 165, + "length": 123 + }, + { + "text": "Kan argatanirra kan abdatantu caala, abdii qabaachuun jireenya keessatti furtuu milkaa'inaa ti jedha oromoon.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 166, + "length": 109 + }, + { + "text": "Kan darbe yaadatani, isa gara fuula duraa itti yaadan, seenaa ofii beekuun egeree ofii ijaaruuf murteessaa dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 167, + "length": 111 + }, + { + "text": "Bulchaa gaarii argachuuf ummanni yeroo hunda dammaqee jiraachuu qaba, bulchaan badaan ummata rafaa jiru balleessa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 168, + "length": 114 + }, + { + "text": "Kan lafatti walii hin galle muka irratti wal hin gargaaru, yommuu nagaa qabnu waliigaluu baannaan rakkoo ta'a.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 169, + "length": 110 + }, + { + "text": "Garaan dhiibee yoo quufu, sammuun dammaqee waa yaada, nyaatanii quufuun qofti gahaa miti hojjechuu qabna.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 170, + "length": 105 + }, + { + "text": "Adaamiin olla agamsaa, imimmaan hin qoorfattu, waraansa ollaa isheerraa kan ka'e boo'icha.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 171, + "length": 90 + }, + { + "text": "Firri dhufe jedhanii dhabaa hin dhalanii, waan qaban dhiheessuun dirqama namummootaati.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 172, + "length": 87 + }, + { + "text": "Harkaan hojjetanii afaanitti dhiheeffachuun aadaa oromooti, hiyyummaa balleessuuf hojii jaalachuun murteessa.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 173, + "length": 109 + }, + { + "text": "Midhaan dura facaasan simbirri nyaatti, nama dura dubbate namni komata jedhan maanguddoon.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 174, + "length": 90 + }, + { + "text": "Rabbi moo namumaa kan seera jallisee? Haati keenya takka maaltu addaan nu baase?", + "source": "Ali Birra", + "id": 175, + "length": 80 + }, + { + "text": "Kaayyoon keenya saba keenya bilisa baasuu dha, kanaaf immoo wareegama barbaachisu hunda ni kaffalla dhugumatti.", + "source": "Elemo Qilxu", + "id": 176, + "length": 111 + }, + { + "text": "Nama cimaa ta'i jechuun hin kufiin jechuu miti, kuftee ka'uu danda'uu qabda jechuudha malee.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 177, + "length": 92 + }, + { + "text": "Tuulamanii taa'anii Waaqa ofii hin komatan, ofiin hojjetanii of qabuu wayya jedhan.", + "source": "Gadaa Work Ethic Saying", + "id": 178, + "length": 83 + }, + { + "text": "Biyya lafaarratti yommuu jiraannu, nagaa fi jaalalaan waliin jiraachuun furtuu jireenyaa isa guddaa dha jedha oromoon.", + "source": "Oromo Cultural Wisdom", + "id": 179, + "length": 118 + }, + { + "text": "Salphinni abbaa lafaa bara midhaan bade, yeroo hiyyummaa nama hundaatu salphata jedhan.", + "source": "Gadaa Proverb", + "id": 180, + "length": 87 + }, + { + "text": "Sangaan harree wajjin oole, innyaata dhiisee dhuufuu barata jedhan warri durii mammaakani.", + "source": "Oromo Wisdom Literature", + "id": 181, + "length": 90 + }, + { + "text": "Ol kaayan malee, ol ka'aniif waan barbaadan sana hin fuudhan, lafa kaa'an yaadachuu qabani.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 182, + "length": 91 + }, + { + "text": "Abbaan iyyatu malee ollaan hin birmatu, rakkoo ofii hawaasatti himachuun furmaata fida.", + "source": "Traditional Oromo Proverb", + "id": 183, + "length": 87 + }, + { + "text": "Galle jette lafoon farda jala galtee, of gowwoomsuun gatii dhabsiisa namaa fida waan ta'eef eeggadhu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 184, + "length": 101 + }, + { + "text": "Obsan malee damma hin nyaatan, wanta gaarii argachuuf obsa qabaachuun ulaagaa isa duraa fi murteessaa dha.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 185, + "length": 106 + }, + { + "text": "Oromiyaa, Oromiyaa, biyya abbaa kootii, gammachuun koo hin guutu amma si arguuttii, situ anaaf jira jedhe sirbaan.", + "source": "Ali Birra", + "id": 186, + "length": 114 + }, + { + "text": "Kaan obsaa, kaan immoo gorsaa, mul'ata keetti adeemuu qabda.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", + "id": 187, + "length": 60 + } + ] +} From 9b3df29adf43627577c35a27a23356dd8be1aac1 Mon Sep 17 00:00:00 2001 From: Naol Date: Sat, 28 Mar 2026 09:18:12 +0100 Subject: [PATCH 2/2] fix(quotes): remove oromo quotes under 60 characters --- frontend/static/quotes/oromo.json | 448 ++++++++++++------------------ 1 file changed, 176 insertions(+), 272 deletions(-) diff --git a/frontend/static/quotes/oromo.json b/frontend/static/quotes/oromo.json index d3901ad90202..4fa0ccf9eb59 100644 --- a/frontend/static/quotes/oromo.json +++ b/frontend/static/quotes/oromo.json @@ -8,22 +8,22 @@ ], "quotes": [ { - "text": "Obsaan mi'eessa, obsaan hojii baasa, obsaan rakkoos of irraa fageessa, obsi namaa qabeenya inni dhoksaa qabuu ti.", + "text": "Kaan obsaa, kaan immoo gorsaa, mul'ata keetti adeemuu qabda.", "source": "Mammaaksa Oromoo", "id": 1, - "length": 113 + "length": 60 }, { - "text": "Murtoo murteessuuf dudduuba hin deebi'an. Murtoon jireenya keessatti barbaachisaadha, namoonni mo'atoon ni murteessu.", + "text": "Obsaan mi'eessa, obsaan hojii baasa, obsaan rakkoos of irraa fageessa, obsi namaa qabeenya inni dhoksaa qabuu ti.", "source": "Mammaaksa Oromoo", "id": 2, - "length": 117 + "length": 113 }, { - "text": "Hin taane kiristinnaan badhaasaa itti deebi'aa kaasaa.", - "source": "Oromo Community", + "text": "Murtoo murteessuuf dudduuba hin deebi'an. Murtoon jireenya keessatti barbaachisaadha, namoonni mo'atoon ni murteessu.", + "source": "Mammaaksa Oromoo", "id": 3, - "length": 54 + "length": 117 }, { "text": "Bubbeen cimaan muka jabaataa hin buqqaatu, namni rakkoo keessa guddatee jabaate dhumarratti moo'ichaan ba'a yeroo hunda.", @@ -31,1103 +31,1007 @@ "id": 4, "length": 120 }, - { - "text": "Abdii hin kutani. Yoo kufan ka'uu akka danda'an beeku.", - "source": "Jechoota Afaan Oromoo", - "id": 5, - "length": 54 - }, { "text": "Muka biyya jiruun mana ijaaran, nama biyya jiruun biyya ijaaran jedha oromoon yommuu mammaaku.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 6, + "id": 5, "length": 94 }, { "text": "Namarra yaaduuf yaali garuu nama hundumarra beekaadha, ofiin hin jedhin.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 7, + "id": 6, "length": 72 }, { "text": "Daakaniif hin marqan, dharra'aniif hin argatan, Waaqni yoo kenne malee bu'aa hin qabu.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 8, + "id": 7, "length": 86 }, { "text": "Galaanni Gibee guutus daaktuuf bidiruun nama ceesisaa garaan jaallate hin rafu.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", "length": 79, - "id": 9 + "id": 8 }, { "text": "Gara galgala, murtoo hin qabu, murtoon ariitidhaan ykn yeroo sirrii hin taane keessatti fudhatamu sirrii miti.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 10, + "id": 9, "length": 110 }, { "text": "Nama Waaqni uffise hattuun hin saamu, nama Waaqayyo eegu eegumsi addunyaa kanaa isa hin barbaachisu gonkumaa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 11, + "id": 10, "length": 109 }, { "text": "Biyya hin beektu, nyaata hin argattu, kanaaf bakka deemtu hunda haala isaa qorachuun barbaachisaa dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 12, + "id": 11, "length": 102 }, { "text": "Harkaan dhaabanii miilaan dhiituun amaluma dhala namaati, gaarummaa oolanii hammeenyaan deebisuun gocha badaadha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 13, + "id": 12, "length": 113 }, { "text": "Meeshaa nama kamuu irraa ergifatte namichi osoo sin gaafatin dursii deebisiif. Maallaqa dabalatee.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 14, + "id": 13, "length": 98 }, { "text": "Ejersa halaalaarra qobboo qe'ee wayya, fira fagoorra ollaa dhihootti dhimma ba'uun baay'ee wayya jedhan.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 15, + "id": 14, "length": 104 }, { "text": "Hirriibni baay'een duumessa hiyyummaati, namni rafuu jaallatu qabeenya hin horatu jedhan.", "source": "Oromo Work Ethic Proverb", - "id": 16, + "id": 15, "length": 89 }, { "text": "Maqaan baduu mannaa mataa baduu wayya, jette goondaan ciniintee haftee mataan cite.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 17, + "id": 16, "length": 83 }, { "text": "Dharaan nutti duulanii kaleessa hoganamu awwaala cabse ka'ee dhugaan hin haguugamu.", "source": "Kemer Yousuf — Irreecha", "length": 83, - "id": 18 + "id": 17 }, { "text": "Dhugaan ilmoo waaqaati, dhugaa dubbachuun aadaa Oromoo keessatti bakka guddaa qaba, Waaqayyo dhugaa jaalata.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 19, + "id": 18, "length": 108 }, { - "text": "Jiruun dachee kuni furiidha gaaf-sana gaaffii hin hanqattu.", + "text": "Jiruun dachee kuni furiidha gaafa sana gaaffii hin hanqattu.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", - "length": 59, - "id": 20 + "length": 60, + "id": 19 }, { "text": "Dubbiin baay'atetti harreetti hin fe'ani, dhugaan haasaa gabaabaa keessatti ifa baati jedhan.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 21, + "id": 20, "length": 93 }, { "text": "Jimma jirtattin quban si qabaa biyyaa hin fagaannee yaada keetaniin kophaa gungumaa malee hin maraannee.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", "length": 104, - "id": 22 + "id": 21 }, { "text": "Bofa mataa dhahan eegeen isaa lafa hin lolu, diina cimaa yommuu of irraa ittisan madda isaa dhaabuu qabu dhugaa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 23, + "id": 22, "length": 112 }, { "text": "Afaan hamii bare utubaatti hasaasa, namni hamii bare yeroo hunda hamachuu hin dhiisu kanaaf irraa eeggadhu.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 24, + "id": 23, "length": 107 }, { "text": "Eeboo darbatani jinfuu hin qabatani, waan harka keetii ba'e deebisuun waan hin danda'amneef dura yaadi.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 25, + "id": 24, "length": 103 }, { "text": "Namni abdataan wuulii nyaatee, lafati abdaatani sanyii nyaatee.", "source": "Obsa", - "id": 26, + "id": 25, "length": 63 }, { "text": "Waan nama duuba jiru hin jedhu, kanaafuu waan hojjennu yeroo hunda of eeggannoodhaan yaaduu qabna dhugumatti.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 27, + "id": 26, "length": 109 }, { "text": "Teessoo na gaafannaan je'een Oromiyaa dhiiga lafee tiyyaa biyya abbaa kiyyaa.", "source": "Kemer Yousuf — Oromia", "length": 77, - "id": 28 + "id": 27 }, { "text": "Namni Waaqa waliin deemu gufuun isa hin rukutu, daandii jireenyaa keessatti eegumsa argachuuf dhugaan deemi.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 29, + "id": 28, "length": 108 }, { "text": "Firaan boonu malee firatti hin boonan, namni fira isaatti boone qofaa dhabatee hafa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 30, + "id": 29, "length": 84 }, { "text": "Ijibbaata beelaa eelee sagal dhaabu, yoo tokko bade kaanitti fayyadamuuf yaaduudhaan.", "source": "Oromo Oral Tradition", - "id": 31, + "id": 30, "length": 85 }, { "text": "Haadha laalii intala fuudhi, waan garaan kee barbaadu obsaan itti yaaddee raawwadhu.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 32, + "id": 31, "length": 84 }, { "text": "Namni ija tokkoo biyyoo itti hin taphatu, wanta xiqqoo qabnu of eeggannoodhaan eeggachuu fi kunuunsuu qabna.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 33, + "id": 32, "length": 108 }, { "text": "Kan koo lapheen sumaaf nuugii tumaa, natti taate kaa akka suusii bunaa.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", "length": 71, - "id": 34 + "id": 33 }, { "text": "Kan kaffalu nama biroodha jettee nyaata guddaas ta'e dhugaatii guddaa hin ajajatin.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 35, + "id": 34, "length": 83 }, { "text": "Jette jettee dhuugoomsanii karra shanan balleessanii dallaa nu gidduutt ijaranii.", "source": "Andualem Gosa — Ayyaantuu", "length": 81, - "id": 36 + "id": 35 }, { "text": "Dhiiga ofii, fooni hin dhokatu, eenyummaan dhugaa fi sanyiin namaa yeroo hunda ifatti kan mul'atu dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 37, + "id": 36, "length": 102 }, { "text": "Onnee koo irraa ture kanan si jaallee ayyaana laallattummaan kee yoom naaf galee.", "source": "Abdi Nuressa — Ayyaana Laallattuu", "length": 81, - "id": 38 + "id": 37 }, { "text": "Nama beekumsaan guutame hattuun hin saamuuf dandahamuu danda'u, kanaafuu beekumsa horachuuf tattaaffadhu yeroo hunda.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 39, + "id": 38, "length": 117 }, { "text": "Soogidda, ofii jettu mi'aayi anaa jettu dhagaa tahi, ofii keetif of kabaji jalqaba kabaja argachuuf.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 40, + "id": 39, "length": 100 }, { "text": "Waraabessi biyya ofii nama haa nyaatuu, alagaa biyya ormaa irra fira yaraatu wayya jedhan.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 41, + "id": 40, "length": 90 }, { "text": "Kan garaa koo Rabbii na hin dhowwatu namummaa kootti ishee na jaalattuu.", "source": "Abdi Nuressa — Ayyaana Laallattuu", "length": 72, - "id": 42 + "id": 41 }, { "text": "Mana ormaa bareedaarra, godoo ofii keessa jiraatan tu caala jedha mammaaksi Oromoo.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 43, + "id": 42, "length": 83 }, { "text": "Najjoo gidduu lafaa yaa tessoo jajjabe nagaan sitti dhaamam yoon dhufuu dadhabe.", "source": "Gamme Borena", - "id": 44, + "id": 43, "length": 80 }, { "text": "Biyyi abbaa qabdu alagaadhaan hin bitamtu, ummanni tokkummaa qabu humna alaarra dhufe kamiyyuu ni injifata dhugaa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 45, + "id": 44, "length": 114 }, { "text": "Waan warri waarii jedhu ijoolleen waaree jetti, ijoolleen daawwitii maatii isheeti jedhan.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 46, + "id": 45, "length": 90 }, { "text": "Kan abdatan irra kan argatantu caala, waan harka kee keessa jiru sirriitti eeggadhu.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 47, + "id": 46, "length": 84 }, { "text": "Fardi ija qabu boolla hin seenu, namni sammuu qabuu fi fagootti yaadu rakkoo keessa of hin galchu jedhan oromoon.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 48, + "id": 47, "length": 113 }, { "text": "Namni kufe ka'uu hin dhiisu, gara fuula durattis itti fufee deema, kukkufuun dhumaa miti injifannoon isaa fuuldura jira.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 49, + "id": 48, "length": 120 }, { "text": "Kan citaa hin qabneef kan citu baasti, rakkoon nama hiyyeessaa yeroo hunda walitti fufa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 50, + "id": 49, "length": 88 }, { "text": "Maraatanii biyya hin bulchan, mari'atanii bulchan malee namni tokko ofiin hin danda'u.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 51, + "id": 50, "length": 86 }, { "text": "Wacitii abbaan cabsee kaa'e, kan dhiqee kaa'e itti kakata, balleessaan kan abbaati jedhan.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 52, + "id": 51, "length": 90 }, - { - "text": "Kormi biyya ofiitti baroodu biyya ormaatti ni mar'ata.", - "source": "Oromo Community", - "id": 53, - "length": 54 - }, - { - "text": "Dura na dhungatteef dhirsa naa hin taatu jette intalli.", - "source": "Oromo Community", - "id": 54, - "length": 55 - }, { "text": "Sirni Gadaa walqixxummaa fi bilisummaa irratti ijaarameera, kanaafuu sirna kana eeguun dirqama dhaloota hunda ti.", "source": "Gadaa Principle", - "id": 55, + "id": 52, "length": 113 }, { "text": "Namni mana isaa keessatti guddaan, alatti yoo ba'u salphachuu in danda'a jedhan oromoon.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 56, + "id": 53, "length": 88 }, - { - "text": "Akkan hin dandeenye garaan koo hin beekti kanaaf roorrifte.", - "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", - "length": 59, - "id": 57 - }, { "text": "Yaadaa fi yaaddoo keetiin halkan ciisa dhabe waanuma kee yaadutti maaf hirriba dhaba.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Kuullee koo", "length": 85, - "id": 58 - }, - { - "text": "Ilma Oromoo nama sanyii lencaan hin dhaabbatan barrii.", - "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", - "length": 54, - "id": 59 + "id": 54 }, { "text": "Beekumsi qabeenyota addunyaa hundarraa ol ti, qabeenya biraa saamuu ni danda'ama, garuu beekumsa keessa jiru hin saamamu.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 60, + "id": 55, "length": 121 }, { "text": "Abbaan Gadaa ummata isaa Waaqa jalatti eeguf kakate, kanaafuu abbootiin Gadaa yeroo hunda dhugaa fi naamusaaf dhaabbatu.", "source": "Gadaa System Wisdom", - "id": 61, + "id": 56, "length": 120 }, { "text": "An jaldeessa hin jaallu yaa goota koo enyumat doorsisaa yaa goota koo.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Goota koo", "length": 70, - "id": 62 + "id": 57 }, { "text": "Haa baddu humni onneen bira hin jirre, jedhe leenci waraabessan.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 63, + "id": 58, "length": 64 }, - { - "text": "Yoo hundumasaa dubbatan garaan duwwaatti hafa jedhan.", - "source": "Oromo Community", - "id": 64, - "length": 53 - }, { "text": "Yoo namni tokko boolla qotu, ofii isaa keessa bu'a, namni daba hojjetu deebi'ee daba ofiitiin rukutama yeroo hunda.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 65, + "id": 59, "length": 115 }, { "text": "Humni qofti hogganummaaf gahaa miti, beekumsa fi dhugummaan hogganummaa dhugaa keessatti murteessoo dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 66, + "id": 60, "length": 104 }, { "text": "Hiika jaalala koo wallaaltee malee badhaadhumnoo in dhufaa olee bubbulee.", "source": "Abdi Nuressa — Ayyaana Laallattuu", "length": 73, - "id": 67 + "id": 61 }, { "text": "Oromoon duruu faayaa faayaan babareedani ijoolleen abbaa gadaa wal keessa areedani.", "source": "Kemer Yousuf — Irreecha", "length": 83, - "id": 68 + "id": 62 }, { "text": "Rabbi wajjin sooromaafii eenyummaakee nu ilmaan kee si tikfanna.", "source": "Kemer Yousuf — Oromia", "length": 64, - "id": 69 + "id": 63 }, { "text": "An sosodaadhe baranna qalbii kootii Gibee gamaan jaalladhee sanyii mootii.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Sanyii Mootii", "length": 74, - "id": 70 + "id": 64 }, { "text": "Barnootni bilisummaa ti, barnootni humna ti, barnootni malee egereen ifa hin qabu jiruu dhala Oromoo keessatti.", "source": "Oromo Cultural Wisdom", - "id": 71, + "id": 65, "length": 111 }, { "text": "Abbaan biyyaa yoo dammaqe biyyi hin badu, ummanni of beeku fi mirga isaa eeggedu tasuma garbummaa hin fudhatu.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 72, + "id": 66, "length": 110 }, { "text": "Dubbii fi ulee gabaabsuun gaariidha, wanta baay'ee dubbachuurra xiqqoo dubbatanii hojitti agarsiisuu wayya.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 73, + "id": 67, "length": 107 }, { "text": "Saba koo saba gamtaan hunda caaluu qe'ee abbaa keenyaa ormi hin dhaaluu.", "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", "length": 72, - "id": 74 + "id": 68 }, { "text": "Tafkiin lafatti walnyaatti, namarratti wal baatti, hiyyeessi yoo wal lolu alagaatti tokko.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 75, + "id": 69, "length": 90 }, - { - "text": "Obsi koo naafuu raajii dha otoon miidhamuun jiraadha.", - "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", - "length": 53, - "id": 76 - }, - { - "text": "Ofii jettu mi'aa'i yoo kaan dhagaa jedhanii si gatu jedhe.", - "source": "Oromo Community", - "id": 77, - "length": 58 - }, { "text": "Ilmi abbaa malee hin dhalatuu biyyan qabaa kan na boonsiftu.", "source": "Kemer Yousuf — Oromia", "length": 60, - "id": 78 + "id": 70 }, { "text": "Ollaan bultee beeka akka itti bule abbaatu beeka, rakkoo garaa keessaa ofiitu beeka jedhe.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 79, + "id": 71, "length": 90 }, { "text": "Salphaa hin seyinii barbada daaraa keessaa lammii tuqanii maaltu walirraa dheessaa.", "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", "length": 83, - "id": 80 + "id": 72 }, { "text": "Barcuma ulfinaa abbaatu of jala baata, nama biraa irraa ulfina eeguun walluuma guddaadha.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 81, + "id": 73, "length": 89 }, { "text": "Namichi guyyaa bofa arge halkan gaaddidduu isaa dheessa, namni waan hamaan irra ga'e yeroo hunda ni sodaata.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 82, + "id": 74, "length": 108 }, - { - "text": "Hindaaqqoon haate haatee halbee ittin qalamtu baasti.", - "source": "Oromo Community", - "id": 83, - "length": 53 - }, { "text": "Kormi biyya ofiitti baroodu biyya ormaatti ni mar'ata, kanaaf biyya ofii jaalachuun baay'ee murteessaa dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 84, + "id": 75, "length": 107 }, - { - "text": "Kan akka fardaa nyaatu gaafa akka namaatti nyaate du'a.", - "source": "Oromo Community", - "id": 85, - "length": 55 - }, { "text": "Humna qarqa baasuufi soora ganna baasu abbaatu beeka, nama biraatu ofitti firoomsa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 86, + "id": 76, "length": 83 }, { "text": "Nama hogganu sodaa malee dhugaa dubbachuu danda'u barbaadi, hogganaan sodaattu biyya isaa dhumarra balleessa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 87, + "id": 77, "length": 109 }, { "text": "Hiriyyaan wal hinamanne, malkaa ceetutti wal kakti, shakkii jidduu firootaatti uumamu balleessuun ulfaataa dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 88, + "id": 78, "length": 111 }, { "text": "Kan gabaan suuqii hin qabne, gabaa dhaqee maal godha yoo gatii gabaa hin beekne.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 89, + "id": 79, "length": 80 }, { "text": "Hoggantichi ummata isaa dursee of dursa malee, kanaafuu hogganaa gaarii barbaadda taanaan gara namaatti ilaali.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 90, + "id": 80, "length": 111 }, { "text": "Kan ilkaan hin qabne akaawwii hawwatti, wanta humni ishee hin dandeenye yaaddi gowwaan.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 91, + "id": 81, "length": 87 }, { "text": "Mukni tokkichi ni aara malee hin buba'u, namni kophaa isaa rakkoo baachuu hin danda'u kanaaf tokkummaan wayya.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 92, + "id": 82, "length": 110 }, { "text": "Diiganii gaara sanaa gaara diigamuu hin mallee nu baasan addaan baanee nu addaan bahuu hin mallee.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Maalaan Jira", "length": 98, - "id": 93 + "id": 83 }, { "text": "Gadaatu qaroomina qarooma jabeeffanna irreechi irree keenyaa waaqa galatoomffanna.", "source": "Kemer Yousuf — Irreecha", "length": 82, - "id": 94 + "id": 84 }, { "text": "Waaqa fi lafa gargar baasuun hin danda'amu, akkasuma Oromoo fi aadaa isaa gargar baasuun waan hin danda'amne.", "source": "Oromo Cultural Wisdom", - "id": 95, + "id": 85, "length": 109 }, { "text": "Jireenya mataa kee oofuu yoo hin dandeenye jireenya namaa irratti imalaa taata. Kanaaf kan ormaa dhiisi kan kee gaggeeffadhu!", "source": "Jechoota Afaan Oromoo", - "id": 96, + "id": 86, "length": 125 }, { "text": "Yaa soogidda, ofii jettu mi'aa'i, ta'uu baannaan dhagaadha jedhanii si darbu.", "source": "Oromo Community", - "id": 97, + "id": 87, "length": 77 }, { "text": "Daa'imni barnoota barate guddatee biyya isaa ni ijaara, kanaafuu ijoollee barsiisuu dirqama maatii fi biyyaa ti.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 98, + "id": 88, "length": 112 }, { "text": "Laga tokko qarqara dhaabatanii ce'uun hin danda'amu, kanaafuu tarkaanfii fudhachuun barbaachisaa dha yeroo hunda.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 99, + "id": 89, "length": 113 }, { "text": "Shiran shiranii garaaf qalbii kiyya hatanii akkan sirraa cituuf yaadanii.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Jirra", "length": 73, - "id": 100 + "id": 90 }, { "text": "Namoota hojii isaaniif dinqisiifadhu. Hamaa yoo dalagan immoo qophaatti haasofsiisi.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 101, + "id": 91, "length": 84 }, { "text": "Galaanni bakka bultii hin qabne, gudeelcha guuree deema, iddoo qubatu dhabuudhaan.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 102, + "id": 92, "length": 82 }, { "text": "Osoo horiin hin galin, hattuun mooraa guutte jette haati ijoolleen ishee jalaa dhumte.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 103, + "id": 93, "length": 86 }, { "text": "Yoollee si lixxee qoraatii dhoqee keessaa hin yaadda'inii lammitu gumaa baasaa.", "source": "Tadele Gemechu — Sanyii Leencaa", "length": 79, - "id": 104 + "id": 94 }, { "text": "Kan mana qabu mala hin dhabu, iddoo itti dhokatu fi itti boqotu waan qabuuf dhiibbaa danda'a.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 105, + "id": 95, "length": 93 }, { "text": "Adala gowwoomsuun suuta suutan, ariifannaan waan yaadame hunda hin milkeessu matumaa.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 106, + "id": 96, "length": 85 }, { "text": "Beekumsa tuffachuun dhumarratti nama gadaanessaatti geessa, kanaafuu barnootaaf kabajaa fi jaalala qabaachuu qabna.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 107, + "id": 97, "length": 115 }, { "text": "Wallaggaa yaa lixa biiftuu, dhagaan Gibee konkolaatee, waldhabne kaa shurrubbee koo, garaan didee tokko yaadee.", "source": "Abbitaw Kabbada", - "id": 108, + "id": 98, "length": 111 }, - { - "text": "Wal irraa hin fagaannuu laal galootoo jara nu fageessee.", - "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Maalaan Jira", - "length": 56, - "id": 109 - }, - { - "text": "Waan siif ta'e fi siif kenname hundaaf galateeffadhu.", - "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 110, - "length": 53 - }, { "text": "Onneen koo cimee sitti obsa karoorsaa, anatti anaan araarsita kottuu jiruu kiyya situ haaromsaa.", "source": "Andualem Gosa — Ayyaantuu", "length": 96, - "id": 111 + "id": 99 }, { "text": "Afaan koo afaan Oromoo, eenyummaa koo ibsa, aadaa koo mul'isa, utuu afaan koo hin jiraatin anillee hin jiru.", "source": "Ali Birra", - "id": 112, + "id": 100, "length": 108 }, { "text": "Aak jedhan waa tufan, mammaakan waa himan, dubbiin mammaaksa hin qabne soogidda dhabe.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 113, + "id": 101, "length": 86 }, { "text": "Dhiiga dhangala'aa, harka harka, namni gocha ofiitiif itti gaafatamummaa fudhachuun dirqama dhala namaati.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 114, + "id": 102, "length": 106 }, { "text": "Maal taanaa, maal taanaa, yoo isin hin jirre nuti maal taanaa? Eenyummaan keenya saba keenya waliin jiraata.", "source": "Hachalu Hundessa", - "id": 115, + "id": 103, "length": 108 }, { "text": "Ilmoo bineensaa foontu gara bosonaa heda, uumamni uumama isaa hin dhiisu matumaa jedhan.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 116, + "id": 104, "length": 88 }, { "text": "Yayyaba walaabuu maddite yaa Taliila bishaan ganamaa lixee daakee ba'uu dadhabe danbalii yaada keen raafama.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Kuullee koo", "length": 108, - "id": 117 + "id": 105 }, { "text": "Hamma namaa hin geessuu cabsa namaa hin teessu, dubbii namaa fiduun hamaa dha waan ta'eef irraa fagaadhu.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 118, + "id": 106, "length": 105 }, { "text": "Hojiin jabina barbaada, obboleettiin jabinaa immoo obsa ti, obsa malee jabinni dhugaan argamuu hin danda'u gonkumaa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 119, + "id": 107, "length": 116 }, { "text": "Ulfeessaniit ulfaatu, jettet haati ilmaaf farda qabdee lafa irra teessee of salphiste.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 120, + "id": 108, "length": 86 }, { "text": "Hayyummaa Gadaa haa beeku hundii kan quba hin qabneetu hoo hoqa gadii.", "source": "Galaanaa Gaaromsaa — Kush", "length": 70, - "id": 121 + "id": 109 }, { "text": "Ofii jettu mi'aa'i, yoo kaan dhagaa jedhanii si gatu jedhe namichi dammaan dubbatee.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 122, + "id": 110, "length": 84 }, { "text": "Abbaa gabaabaa ijoolleen hiriyyaa seeti, nama guddaas yoo salphatu xiqqaatti ilaalti.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 123, + "id": 111, "length": 85 }, { "text": "Ilmi baratu abbaa isaa kabajsiisa, beekumsi ijoollee yeroo hunda maatii fi saba isaaf eebbaa guddaa fi ulfinaa ti.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 124, + "id": 112, "length": 114 }, { "text": "Ilkaan walitti aaree lafee caccabsa, namoonni yommuu tokko ta'an rakkoo cimaa kamiyyuu mo'achuu ni danda'u.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 125, + "id": 113, "length": 107 }, { "text": "Kan akka fardaa nyaatu gaafa waan nyaatu dhabe du'a, kanaafuu yeroo qabnu qusachuun ogummaa guddaa dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 126, + "id": 114, "length": 103 }, { "text": "Osoo namni sitti haasa'uu haasaa isaa addaan hin kutin, ha xumuruu. Namni kamuu waan keessasaa jiru haasa'uuf mirga qaba.", "source": "Jechoota Afaan Oromoo", - "id": 127, + "id": 115, "length": 121 }, { "text": "Waan dabruuf maqaa hin dabarre hin fuudhan, rakkoo yeroof jedhanii kabaja ofii dhabuun sirrii miti gonkumaa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 128, + "id": 116, "length": 108 }, { "text": "Of bira si dhabee naa onneen cabee yaa furtuukoo karra jaalalaa si qabaachuun hunda caalaa.", "source": "Andualem Gosa — Ayyaantuu", "length": 91, - "id": 129 + "id": 117 }, { "text": "Moluu tiyya boruufuu si'abdadhe jedhe jaarsi aduun mataa dhoofte.", "source": "Oromo Community", - "id": 130, + "id": 118, "length": 65 }, { "text": "Hogganni gaarii akka bishaan madda qabaatu ti, hundaaf dansaa fi qulqulluu, qixxummaan raabsuun waanjoo isaa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 131, + "id": 119, "length": 109 }, { "text": "Hiriyyaan garaa walii hin beekne malkaa ceetu maratti walkaksiifti.", "source": "Oromo Community", - "id": 132, + "id": 120, "length": 67 }, { "text": "Bariin durii fi dubbiin durii deebitee hin argamtu, waan darbe yaaduun hin barbaachisu.", "source": "Oromo Wisdom Literature (Sumner, 1995)", - "id": 133, + "id": 121, "length": 87 }, { "text": "Of hin agarre raafuu lagatti, namni of hin beekne waan xixiqqoo tuffata ta'ullee ofii isaa gatii hin qabu.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 134, + "id": 122, "length": 106 }, { "text": "Jaalalti anaaf haaraa dha kanaaf keessi koo miidhame natti hin murteessin.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", "length": 74, - "id": 135 + "id": 123 }, { "text": "Hin bari'u seetee manatti hagde, bariinaan salphina isheetiif daaraa itti naqatte jette.", "source": "Oromo Oral Tradition", - "id": 136, + "id": 124, "length": 88 }, { "text": "Lakkii mee lakkii gocha kee kanas hubadhu an sirraa citee hafuu dhaaf.", "source": "Haacaaluu Hundeessaa — Ajaa'iba", "length": 70, - "id": 137 + "id": 125 }, { "text": "Bishaan darbe hin waraaban, dubbii darbe hin kaasani, yoo dammaqan malee jedhan warri.", "source": "Oromo Oral Tradition", - "id": 138, + "id": 126, "length": 86 }, { "text": "Kan qaban qaba hin guunne, gadhiisan bakkee guutti, jedhan warri dhugaa kana hubatan.", "source": "Oromo Oral Tradition", - "id": 139, + "id": 127, "length": 85 }, - { - "text": "Kan akka fardaa nyaatu gaafa waan nyaatu dhabe du'a.", - "source": "Oromo Community", - "id": 140, - "length": 52 - }, { "text": "Guyyaan ija qaba, halkan gurra qaba, yeroo hunda of eeggannoodhaan dubbachuun amala nama bilchaataa ti yeroo hunda.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 141, + "id": 128, "length": 115 }, { "text": "Lolli kee inni hamaan waan beektuu fi miira sitti dhaga'amu gidduudha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 142, + "id": 129, "length": 70 }, { "text": "Soddaa jiruu sanuu, balbala jiruu wal hin lolan, wal kabajuun aadaa saba Oromoo bal'aati.", "source": "Oromo Societal Norms", - "id": 143, + "id": 130, "length": 89 }, { "text": "Iyyaniif dhalcha hin ta'u, jedhe korbeessi hoolaa korbeessa re'eetiin lafa dhiitee.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 144, + "id": 131, "length": 83 }, { "text": "Bishaan lagaa dhume jennaan boosettiin ilil jette, sababni ishees qulqullina jibbuudha.", "source": "Oromo Oral Tradition", - "id": 145, + "id": 132, "length": 87 }, { "text": "Bara quufaa waraabessi adurree ciniina, yommuu nagaa fi quufni jiru namni waan hin taane hojjeta jedhan warri.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 146, + "id": 133, "length": 110 }, { "text": "Cinqiin yeroo baayyee kan maddu sababa humnaa ol yaaduutiin, yeroo humnaa ol yaadnu sammuun teenya rakkinoota hin jirre hedduu waan uumuuf.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 147, + "id": 134, "length": 139 }, - { - "text": "Alagaatti garaakee titiisatti madaakee hin agarsiisin.", - "source": "Jechoota Afaan Oromoo", - "id": 148, - "length": 54 - }, { "text": "Namni akka ofii isaa beeku eenyuyyuu isa hin beeku, of-baruu fi dhugaa ofii beekuun mallattoo qaroominaati.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 149, + "id": 135, "length": 107 }, { "text": "Sirni Gadaa sirna dimokiraasii fi walqixxummaa irratti hundaa'e dha, namni hunduu mirga guutuu qaba Oromoo keessatti.", "source": "Gadaa System Principle", - "id": 150, + "id": 136, "length": 117 }, { "text": "Harki tokko ni dhiqa malee, hin qulqulleessu, harka lamaan waliin dhiquutu xurii baasa.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 151, + "id": 137, "length": 87 }, { "text": "Yeroo dheeraaf bishaaniin tuqamu dhagaan caccabuun hin ooluu, kanaafuu tattaaffiin xiqqoo yeroo dheeraan gurguddaa galma gaha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 152, + "id": 138, "length": 126 }, - { - "text": "Hiyyeessa boo'icha hin gorsan innuu jalleesee naqa.", - "source": "Oromo Community", - "id": 153, - "length": 51 - }, { "text": "Utuu horiin hin galin, hattuun mooraa guutte, utuu qabeenyi hin argamin eegdonni baay'achuun rakkoo fida.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 154, + "id": 139, "length": 105 }, { "text": "Nyaadhe fixuu yoon dadhabe hadhee fixuun hin dadhabu jette lukkuun.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 155, + "id": 140, "length": 67 }, { "text": "Firri wallola malee gaafa rakkoo wal irratti hin ilaalu, dhiigni dhiiguma ta'a yoomiyyuu.", "source": "Oromo Societal Norms", - "id": 156, + "id": 141, "length": 89 }, { "text": "Hiyyeessaa fi ibiddi tuttuqaa hin jaalatu, kanaafuu nama harka dhalleeyyii akka malee dhiibuu fi tuquun hamaa dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 157, + "id": 142, "length": 114 }, { "text": "Mallaqnii wanta hundaaf debbi ta'uu hin danda'uu garu jijiirama fida.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 158, + "id": 143, "length": 69 }, { "text": "Haatee durbaa jennaan dur kaa jedhe mucaan, namni waan beeku dubbata waan ta'eef dhugaa dubbachuu qabna.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 159, + "id": 144, "length": 104 }, { "text": "Fuulli fi nyaanni dhoksaa hin qabu, garaa keessa wanti jiru fuula irraa sirriitti mul'ata.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 160, + "id": 145, "length": 90 }, { "text": "Ijoolleen haadha jalatti baratte iddoo biraatti hin boonu, aadaa fi safuu warra irraa barachuun baay'ee faayidaa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 161, + "id": 146, "length": 113 }, { "text": "Harreen ofiifuu hin galtuu, loon galchitiiree yoo ofii ishee karaa mana ishee wallaalte?", "source": "Oromo Oral Tradition", - "id": 162, + "id": 147, "length": 88 }, { "text": "Haati hattuun intala hin amantu, yeroo hunda waan hannaatiin shakkiti malee.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 163, + "id": 148, "length": 76 }, { "text": "Namni rakkoo fuuldura dhaabachuu danda'u duwwaa dha milkaa'inni isaa itti argamu, salphaatti hin argamu yeroo hunda.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 164, + "id": 149, "length": 116 }, { "text": "Dorgomaa cimaa waliin dorgomuu nama jajjabeessa fi guddisa, kanaafuu nama cimaa waliin dorgomuu irraa gonkumaa hin baqatin.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 165, + "id": 150, "length": 123 }, { "text": "Kan argatanirra kan abdatantu caala, abdii qabaachuun jireenya keessatti furtuu milkaa'inaa ti jedha oromoon.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 166, + "id": 151, "length": 109 }, { "text": "Kan darbe yaadatani, isa gara fuula duraa itti yaadan, seenaa ofii beekuun egeree ofii ijaaruuf murteessaa dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 167, + "id": 152, "length": 111 }, { "text": "Bulchaa gaarii argachuuf ummanni yeroo hunda dammaqee jiraachuu qaba, bulchaan badaan ummata rafaa jiru balleessa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 168, + "id": 153, "length": 114 }, { "text": "Kan lafatti walii hin galle muka irratti wal hin gargaaru, yommuu nagaa qabnu waliigaluu baannaan rakkoo ta'a.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 169, + "id": 154, "length": 110 }, { "text": "Garaan dhiibee yoo quufu, sammuun dammaqee waa yaada, nyaatanii quufuun qofti gahaa miti hojjechuu qabna.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 170, + "id": 155, "length": 105 }, { "text": "Adaamiin olla agamsaa, imimmaan hin qoorfattu, waraansa ollaa isheerraa kan ka'e boo'icha.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 171, + "id": 156, "length": 90 }, { "text": "Firri dhufe jedhanii dhabaa hin dhalanii, waan qaban dhiheessuun dirqama namummootaati.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 172, + "id": 157, "length": 87 }, { "text": "Harkaan hojjetanii afaanitti dhiheeffachuun aadaa oromooti, hiyyummaa balleessuuf hojii jaalachuun murteessa.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 173, + "id": 158, "length": 109 }, { "text": "Midhaan dura facaasan simbirri nyaatti, nama dura dubbate namni komata jedhan maanguddoon.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 174, + "id": 159, "length": 90 }, { "text": "Rabbi moo namumaa kan seera jallisee? Haati keenya takka maaltu addaan nu baase?", "source": "Ali Birra", - "id": 175, + "id": 160, "length": 80 }, { "text": "Kaayyoon keenya saba keenya bilisa baasuu dha, kanaaf immoo wareegama barbaachisu hunda ni kaffalla dhugumatti.", "source": "Elemo Qilxu", - "id": 176, + "id": 161, "length": 111 }, { "text": "Nama cimaa ta'i jechuun hin kufiin jechuu miti, kuftee ka'uu danda'uu qabda jechuudha malee.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 177, + "id": 162, "length": 92 }, { "text": "Tuulamanii taa'anii Waaqa ofii hin komatan, ofiin hojjetanii of qabuu wayya jedhan.", "source": "Gadaa Work Ethic Saying", - "id": 178, + "id": 163, "length": 83 }, { "text": "Biyya lafaarratti yommuu jiraannu, nagaa fi jaalalaan waliin jiraachuun furtuu jireenyaa isa guddaa dha jedha oromoon.", "source": "Oromo Cultural Wisdom", - "id": 179, + "id": 164, "length": 118 }, { "text": "Salphinni abbaa lafaa bara midhaan bade, yeroo hiyyummaa nama hundaatu salphata jedhan.", "source": "Gadaa Proverb", - "id": 180, + "id": 165, "length": 87 }, { "text": "Sangaan harree wajjin oole, innyaata dhiisee dhuufuu barata jedhan warri durii mammaakani.", "source": "Oromo Wisdom Literature", - "id": 181, + "id": 166, "length": 90 }, { "text": "Ol kaayan malee, ol ka'aniif waan barbaadan sana hin fuudhan, lafa kaa'an yaadachuu qabani.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 182, + "id": 167, "length": 91 }, { "text": "Abbaan iyyatu malee ollaan hin birmatu, rakkoo ofii hawaasatti himachuun furmaata fida.", "source": "Traditional Oromo Proverb", - "id": 183, + "id": 168, "length": 87 }, { "text": "Galle jette lafoon farda jala galtee, of gowwoomsuun gatii dhabsiisa namaa fida waan ta'eef eeggadhu.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 184, + "id": 169, "length": 101 }, { "text": "Obsan malee damma hin nyaatan, wanta gaarii argachuuf obsa qabaachuun ulaagaa isa duraa fi murteessaa dha.", "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 185, + "id": 170, "length": 106 }, { "text": "Oromiyaa, Oromiyaa, biyya abbaa kootii, gammachuun koo hin guutu amma si arguuttii, situ anaaf jira jedhe sirbaan.", "source": "Ali Birra", - "id": 186, + "id": 171, "length": 114 - }, - { - "text": "Kaan obsaa, kaan immoo gorsaa, mul'ata keetti adeemuu qabda.", - "source": "Mammaaksa Oromoo", - "id": 187, - "length": 60 } ] }